Thoại Ngọc Hầu tên Nguyễn Văn Thoại (còn đọc là Thụy). Ông lập được công lớn, được phong tước Hầu. Ông Nguyễn Văn Thoại, sinh năm 1762 tại Quảng Nam, là một công thần khai quốc thời vua Minh Mạng. Đầu thế kỷ 19 Ông được cử đi trấn giữ ở An Giang.
Nhà Nguyễn thường lấy tên các công thần ghép vào tước vị, nên người ta quen gọi theo tên tước "Thoại Ngọc Hầu". Hai lần ông mang ấn bảo hộ Cao Miên nên cũng được gọi là Bảo hộ Thoại.
Những công lao to lớn của ông Thoại Ngọc Hầu
Năm 1821, Nguyễn Văn Thoại lãnh ấn Bảo hộ Cao Miên. Cùng năm này, vua Minh Mạng giao Nguyễn Văn Thoại Án thủ đồn Châu Đốc, kiêm Quản quân vụ trấn Hà Tiên.
Năm 1822, ông đặt dinh Bảo hộ tại Châu Đốc, lập làng Thoại Sơn và dựng bia Thoại Sơn, lập đội quân Châu Đốc, lập đội quân mang tên An Hải (quê hương) để trấn giữ Hà Tiên.
Năm 1823, lập 5 làng mới bên bờ kinh Vĩnh Tế: Vĩnh Tế, Vĩnh Ngươn, Vĩnh Điều, Vĩnh Gia và Vĩnh Thông.
Năm 1826, ông cho mở con đường từ Châu Đốc đi núi Sam, dựng bia "Châu Đốc Kiều Lương".
Khoảng năm 1820-1828, Thoại Ngọc Hầu cho xây đình Châu Phú thờ Nguyễn Hữu Cảnh - một vị khai quốc công thần đã có công rất lớn trong việc khai hoang lập làng, xác lập chủ quyền, bình định an dân trên vùng đất Gia Định xưa.
Trãi qua hơn nửa đời người Ông đã cống hiến cho vùng đất này rất nhiều, và cũng chính Ông khai hoang mở đất, đào kênh, đắp lộ…Chinh phục thiên nhiên.
Trong đó phải kể đến công trình vĩ đại nhất là 2 con kinh thoại Hà và Vĩnh Tế. Việc đào kinh đã mang lại sự trù phú cho vùng này và tạo điều kiện thuận lợi cho thương nhân đi lại buôn bán dẫn đến quá trình giao lưu văn hóa cũng phát triển theo.
Song song với việc đào kinh thì Ông còn cho khai hoang khẩn đất, quy tập và thu hút nhân nhân của nhiều vùng khác về đây định cư làm ăn khai hoang canh tác và vùng đất An Giang, Kiên Giang sung túc như ngày nay là những phần công sức của ông.
Điểm tham quan di tích Sơn Lăng Thoại Ngọc Hầu
Thoại Ngọc Hầu mất khi đương chức, nhằm ngày 6 tháng 6 năm Kỷ Sửu (1829), an táng tại Khu lăng núi Sam. Bia mộ ông được lập năm 1829, do con trai trưởng là Nguyễn Văn Lâm dựng, nội dung: "Hoàng Việt. Hiển khảo, Thống chế án thủ Châu Đốc đồn, lãnh Bảo hộ Cao Miên quốc ấn, kiêm quản Hà Tiên trấn biên vụ, Gia Nhị cấp, Kỷ lục tứ thứ, truy tặng Tráng Võ tướng quân, Trụ quốc Đô thống, thụy Võ Khác, Nguyễn Công húy Thoại, chi mộ"
Ông qua đời năm 1829 để tưởng nhớ đến công đức của một bậc khai quốc công thần, vua cho xây dựng lăng miếu để thờ phụng cho đến ngày nay.
Lăng miếu thờ với lối kiến trúc cổ mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, có tính nghệ thuật cao, công phu độc đáo.để người đời luôn ghi nhớ đến công đức to lớn của Ông, đến dâng hương khói và gìn giữ văn miếu tôn nghiêm.
Một lần hành hướng về Châu Đốc An Giang, kính viếng chùa Bà, chùa Ông và hãy đến bái lễ lăng ông Thoại Ngọc Hầu vị thần linh thiêng của vùng đất này bạn nhé.
Lưu ý: Nội dung bài viết Điểm Tham Quan Di Tích Sơn Lăng Thoại Ngọc Hầu ( Nguyễn Văn Thoại) thuộc bản quyền của Công Ty TNHH Du Lịch INTOUR. Mọi sao chép cần ghi rõ nguồn, tên tác giả, cùng với liên kết về nội dung tương ứng tại INTOUR. (Hình ảnh sưu tầm từ website. Xin cảm ơn các bạn đã cùng chia sẻ hình ảnh cần thiết).
